Gündemden Haberler / Eylül

Gündemden Haberler / Eylül

30.09.2021 - 600’den fazla şirket, G20 ülkelerini emisyonları azaltma ve kömürden çıkışa çağırıyor

Dünyanın en büyüklerinin de aralarında bulunduğu yüzlerce şirket, G20 ülkelerini ulusal iklim hedeflerini güçlendirmek üzere birlikte karar vermeye çağırdı. Birleş Milletler’in (BM) kısa süre önce “insanlık için kırmızı alarm” vermesi üzerine, gelirleri toplam 2,5 trilyon doları geçen ve dünya genelinde 8,5 milyon kişiyi istihdam eden birçok işletme, G20 liderlerine açık mektup yazdı.

Söz konusu şirketler, dünyanın en büyük ekonomilerini, gelişmekte olan ülkeler için yılda 100 milyar dolarlık iklim fonu oluşturma taahhüdünü yerine getirmeye, 2025 yılına kadar fosil yakıtlara verilen sübvansiyonları sonlandırmaya ve karbon fiyatlandırmasını başlatmaya çağırdı.

Kasım ayında yapılacak COP26 iklim görüşmelerinin başlamasından bir ay önce yayımlanan mektubun imzacıları; “İşletmelerimiz iklim eyleminin faydalarını kabul ediyor. Bugün alınacak doğru politika kararları, G20 genelinde yatırımların artmasını ve iklim krizine çözüm getirmeye yarayacak iş kararlarını teşvik etmeyi sağlayacaktır” dedi.

Mektup, hükümetlerin iklim için eyleme geçmesi yönünde giderek büyüyen kamuoyu baskısı ve 46 trilyon dolarlık varlığa sahip 587 yatırımcının iklim hedeflerini büyütme çağrısıyla eş zamanlı olarak yayımlandı.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/600den-fazla-sirket-g20yi-emisyonlari-azaltma-ve-komurden-cikisa-cagiriyor/

 

30.09.2021 - Çin’in kömür kararı, 130 milyar dolarlık bütçeyi temiz enerji yatırımlarına yönlendirebilir

Küresel Enerji Takipçisi (Global Energy Monitor, GEM) tarafından güncellenen ve dünya genelinde kömür santrallerine ve madenlere sağlanan kamu finansmanını takip etmek üzere geliştirilen Küresel Kömür Kamu Finansmanı Takipçisi, Çin’in denizaşırı kömür finansmanını sonlandırma taahhüdünden, toplamda 42.220 MW kurulu güçteki 44 kömür santralinin etkileneceğini gösteriyor. Bu durum, kullanım ömrü boyunca toplamda 130 milyar dolar tasarruf sağlamanın yanı sıra, küresel ölçekte kömür talebindeki yıllık artışta 30 milyon ton daralma anlamına geliyor. Santrallerin toplam kullanım ömrü hesaba katıldığında kömür talebindeki azalma 1.100 milyon tona denk geliyor.

GEM’in yeni güncellenen kömür kamu finansmanı haritası, Çin yönetiminin yurtdışında yeni kömür santralleri inşa etmeyi durdurma taahhüdünün, bu ülkelerde planlanan kömür santrallerinin geleceğine yönelik riskleri ortaya koyuyor.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/cinin-komur-karari-130-milyar-dolarlik-bir-butceyi-yenilenebilirlere-yonlendirebilir/

30.09.2021- Kara Rapor 2021: Hava Kirliliği ve Sağlık Etkileri

TEMA Vakfı’nın bileşenleri arasında yer aldığı Temiz Hava Hakkı Platformu’nun hazırladığı “Kara Rapor 2021: Hava Kirliliği ve Sağlık Etkileri” çalışması yayınlandı. Bu yıl dördüncüsü yayınlanan raporda, Türkiye’nin bazı illerinde yıllardır çözülemeyen ciddi hava kirliliği sorunları yaşandığı ortaya konuldu.

Temiz Hava Hakkı Platformu’nun yayınladığı Kara Rapor 2021’e göre, 2020 yılında Türkiye’deki illerin yarısında, yani 42 şehirde kanserojen madde olan ince partikül (PM2.5) seviyesi yeterli düzeyde ölçülmedi. Rapora göre, 2020 yılında Türkiye’de sadece 2 ilde (Bitlis ve Hakkari) Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) önerdiği kılavuz değerlerin altında temiz hava solundu. Üstelik bu kılavuz değerler DSÖ tarafından hava kirliliğinin güvenli limiti olmadığı için Eylül ayında %75 oranında aşağıya çekildi. 2020 yılında yeterli veri alınabilen 72 ilin partikül madde değerleri (PM10) incelendiğinde 45 ilde hava kirliliğinin ulusal sınır değerleri dahi aştığı açıklandı. Raporda, orman yangınları nedeniyle havaya iklim değişikliğine de sebep olan siyah karbon kirleticisi salındığı belirtildi. Kirli havanın COVID-19 virüsünün vücuda girişini kolaylaştırdığı belirtilen raporda, hava kirliliğinin genlere de etki ederek yetişkinlerde majör depresyonu ve yaşlanmayı tetiklediği vurgulandı.

Kaynak: http://www.temizhavahakki.com/kararapor2021/

 

29.09.2021- Romanya en geç 2032’de kömürden çıkıyor

Romanya hükümeti, Ulusal Dayanıklılık ve İyileşme Planı’na göre 2032 yılına kadar kömür ve linyit kullanımını aşamalı olarak bırakacak. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından imzalanan plan, 2025 yılına kadar Romanya’nın kömür kapasitesinin dörtte üçten fazla azalmasını sağlayacak.

BM Paris Anlaşması’na göre, OECD ve AB üyesi ülkeler 2030 yılına kadar mevcut kömür kullanımını sıfırlaması gerekiyor. Buna göre Romanya’nın kömürden çıkış yılı olarak belirlediği 2032 yılı ise Paris Anlaşması ile uyumlu gözükmüyor. Ancak onaylanan plan çerçevesinde bu hedefe ulaşması mümkün olabilir.

Kömürün Ötesinde Avrupa (Europe Beyond Coal) Kampanya Direktörü Kathrin Gutmann, Romanya’nın, Avrupa’da kömürden çıkacağını açıklayan 19. ülke olduğunu hatırlatarak “Portekiz ve Yunanistan gibi ülkelerin deneyimlerinin bize gösterdiği şu ki, kömürden çıkış taahhüdü verildikten sonra çıkış fiili olarak öngörülenden daha hızlı gelişiyor” dedi.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/romanya-en-gec-2032de-komurden-cikiyor/

 

29.09.2021- Yeni Araştırma: Kömür kullanımının artırılması büyük kentlere 877 milyar dolara mâl olacak

Kentler İklim Liderliği Grubu’nun (Cities Climate Leadership Group - C40) en yeni raporu, “Kömürsüz şehirler: Temiz bir enerji devrimi için sağlık ve ekonomik nedenler”, işletmedeki kömürlü termik santrallerin, emekliye ayırmak için planlananların ve hava kirliliğinden etkilenen 61 C40 kentinde planlanan yeni santrallerin kümülatif etkisini modelliyor. Bu santraller, dünyadaki toplam kömür santrali kapasitesinin %68’ini temsil ediyor.

Enerji ve Temiz Hava Araştırmaları Merkezi, Vivid Economics ve Maryland Üniversitesi Küresel Sürdürülebilirlik Merkezi’nin desteğiyle hazırlanan çalışma, temiz ve yenilenebilir enerjiye tam geçiş ile birlikte kömürün hızlı bir şekilde kullanımdan kaldırılmasının Paris Anlaşması’nın hedeflerine ulaşmak ve küresel iklim felaketinden kaçınmak için gerekli olduğunu vurguluyor. Rapor, küresel enerji dönüşümünün aynı zamanda yüz binlerce hayat kurtarmak ve 10 yıl içinde dünya çapında 6,4 milyona varan istihdam yaratmak için muazzam bir fırsatı temsil ettiğinin altını çiziyor.

C40 Yönetim Kurulu Başkanı ve BM İklim Değişikliği Özel Temsilcisi Michael R. Bloomberg, “Veriler açık: İklim değişikliğini engellemek, ekonomiyi büyütmek, halk sağlığını korumak ve hayat kurtarmak için kömürün tamamını aşamalı olarak - mümkün olduğunca çabuk bir şekilde - terk etmeliyiz. Bloomberg Philanthropies yıllardır kömürle mücadeleye öncülük ediyor ve daha da fazla ulusal ve yerel liderin katılmasına ihtiyacımız var. Dünya, COP26’da iklim değişikliğini masaya yatırırken, kömürün aşamalı olarak kaldırılması ve temiz enerjiye adil bir geçişin başlatılması birinci öncelik olmalı” dedi.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/yeni-arastirma-komur-kullaniminin-artirilmasi-buyuk-kentlere-877-milyar-dolara-mal-olacak/

 

28.09.2021 - Çin’in yurtdışında yeni kömür yatırımı yapmama kararı Hunutlu’yu da kapsamalı

Doğu Akdeniz Çevre Platformu; Çin’in, işletmeye 2022 yılında alınması planlanan Hunutlu Termik Santrali’ni yurtdışında yeni kömür yatırımı yapmama kararı kapsamına alarak, santrale yönelik tüm desteklerini ivedilikle durdurmasını talep ediyor.

BM Genel Kurul Toplantısı’nın ilk gününde Türkiye, Paris Anlaşması’nı onaylayacağını duyururken Çin, iklim değişikliği hedeflerine ulaşma yolunda ülke dışında yeni kömür santrali inşa etmeyeceğini açıkladı. Bu gelişmeler ışığında Türkiye, enerji politikasından yeni kömürü çıkaracak şekilde revize etme ve kömürden çıkış için planlarını yaparken, Çin’in ithal kömür ile çalıştıracağı Hunutlu Termik Santrali yatırımını gözden geçirmesi gerekiyor.

Projenin başından itibaren 20’den fazla sivil toplum örgütü, santralin insan sağlığına, biyolojik çeşitliliğe, tarıma ve iklime yapacağı olumsuz etkilerini hem Türkiye’deki hem de Çin’deki yetkililere ulaştırdı. Ancak, gerek ulusal çevre mevzuatına gerekse Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere aykırı bir süreç işletilerek inşaat başlatıldı.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/cinin-yurtdisinda-yeni-komur-yatirimi-yapmama-karari-hunutluyu-da-kapsamali/

 

28.09.2021- Türkiye’de yenilenebilir enerjiyle elektrik üretmek ithal kömür santrallerine göre daha ucuz

Ember tarafından hazırlanan analiz, küresel ölçekte her geçen yıl daha rekabetçi hale gelen güneş ve rüzgâr enerjisinin, Türkiye’de de elektrik üretim maliyetlerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu gösteriyor. 5 yıl öncesi ile kıyaslandığında, Türkiye’de yeni rüzgâr enerjisi santrali kurulumu maliyeti %32, yeni güneş enerjisi santrali kurulumu maliyeti ise %50 oranında azaldı. Rüzgâr ve güneş enerjisindeki bu eğilimin önümüzdeki yıllarda da devam etmesi bekleniyor.

Rüzgâr ve güneş enerjisi santrallerinin maliyetleri hızla düşerken, kömür fiyatları da tüm dünyada ciddi bir ivmeyle artıyor. Küresel çapta son 10 yılın en yüksek seviyesine ulaşan kömür fiyatı, sadece 2021’in Mayıs-Eylül’ünü kapsayan 4 aylık dönemde ikiye katlandı.

Ember’in Türkiye’deki elektrik üretimine dair sunduğu analiz, yeni kurulacak güneş ve rüzgâr santrallerinden elektrik üretme maliyetinin, ithal kömürle çalışan hâlihazırda işletmedeki termik santrallerdeki üretim maliyetlerinden çok daha düşük olduğunu ortaya koyuyor. Türkiye’de yeni bir rüzgâr ve güneş santrali ile elde edilecek elektriğin maliyeti sırasıyla 40,8 USD/MWh ve 51,9 USD/MWh iken, ithal kömürle çalışan mevcut termik santraller için ortalama maliyet 73 USD/MWh’a ulaşıyor. Bu durum, yeni yapılacak rüzgâr ve güneş santralleri ile elektrik üretmenin, mevcut ithal kömür santralleri ile üretmekten çok daha ucuz olduğunu gözler önüne seriyor.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/turkiyede-yenilenebilirlerle-elektrik-uretmek-ithal-komur-santrallarina-gore-daha-ucuz/

 

27.09.2021 - Bank Of China yurtdışı kömür finansmanını sonlandırıyor

Çin’in 5 büyük bankasından biri olan Bank of China, yaptığı bir açıklamada, bu yılın dördüncü çeyreğinden itibaren Hong Kong, Makao ve Tayvan da dahil olmak üzere Çin dışında yeni kömür madenciliği ve kömür santrali projelerine finansman sağlamayacağını belirtti. Devlet tarafından işletilen kredi kuruluşunun, hâlihazırda imzalanmış projeleri hariç tutan duyurusu, Devlet Başkanı Xi Jinping’in Çin’in yurtdışında yeni kömür yakıtlı enerji projeleri inşa etmeyeceğine dair verdiği sözün ardından geldi.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/bank-of-china-yurtdisi-komur-finansmanini-sonlandiriyor/

 

24.09.2021 - Hükümetlerden kritik adım: “Yeni Kömür Santrali Yok Sözleşmesi” duyuruldu

Sri Lanka, Şili, Danimarka, Fransa, Almanya, Karadağ ve Birleşik Krallık’ın da aralarında bulunduğu bir grup hükümet, 1,5 derece hedefini ulaşılabilir kılmak için, BM İklim Zirvesi COP26 öncesi tüm ülkeleri yeni kömürlü santrallerinin inşaatını durdurma taahhüdü vermeye teşvik etmeyi amaçlayan “Yeni Kömür Santrali Yok Sözleşmesi”ni duyurdu.

BM Yüksek Düzeyli Enerji Diyaloğu toplantısında bir Enerji Sözleşmesi şeklinde yapılan duyuru, imzacıların yeni kömürlü santral inşaatını sona erdirmek ve iklim değişikliği ile hava kirliliği üzerindeki olumsuz etkilerini kabul ederek diğer ülkelere örnek olmak için kararlı adımlar atma taahhüdünü işaret ediyor. Enerji Sözleşmeleri yaşayan belgeler olarak kabul ediliyor ve diğer ülkeler de katılmaya teşvik ediliyor. Grup, mümkün olan en kısa sürede en fazla sayıda yeni imza sahibi toplamayı hedefliyor.

İlk kez, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler birlikte, yeni kömürlü termik santral üretimini sona erdirmek amacıyla küresel çabalara ivme kazandırmak için bir araya geldi. Bu yeni girişim, imzacıların 2021’in sonuna kadar, kömürlü termik santral projelerinin yeni inşaatlarına izin vermeyi derhal durdurmalarını ve sona erdirmelerini gerektiriyor. Bu ülkeler, diğer tüm hükümetleri bu adımları atmaya ve BM İklim Zirvesi COP26’nın “kömür enerjisini tarihe gömme” şeklindeki iddialı hedefine ulaşılmasına yardımcı olmak için zirve öncesinde Sözleşme’ye katılmaya çağırıyor.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/hukumetlerden-kritik-adim-yeni-komur-santrali-yok-sozlesmesi-duyuruldu/

 

23.09.2021- Çin’den önemli iklim taahhütleri

Çin lideri Xi Jinping, BM Genel Kurulu’ndaki konuşmasında iklim değişikliğiyle mücadele taahhütlerini güçlendirmek için Çin’in yurtdışında yeni kömür yakıtlı enerji projeleri inşa etmeyeceğini söyledi. Jinping herhangi bir ayrıntı vermedi, ancak politikanın nasıl uygulandığına bağlı olarak, gelişmekte olan ülkelerdeki kömür santrallerinin finansmanı önemli ölçüde sınırlanabilir.

Xi, yıllık BM toplantısında önceden kaydedilmiş video konuşmasında, “Çin, yeşil ve düşük karbonlu enerjinin geliştirilmesinde diğer gelişmekte olan ülkelere desteği artıracak ve yurtdışında yeni kömür yakıtlı enerji projeleri inşa etmeyecek” dedi.

COP26 Başkanı Alok Sharma ise Twitter’da yaptığı paylaşımında, “Kömür enerjisinin sonunun geldiği açıkça ortada. Başkan Xi’nin yurtdışında yeni kömür projeleri inşa etmeyi bırakma taahhüdünü memnuniyetle karşılıyorum” dedi.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/abd-ve-cinden-onemli-iklim-taahhutleri/

 

21.09.2021 - Türkiye’nin kapasite fazlası kömür santrallarının maliyeti yılda 162 milyon euro’yu buluyor

Enerji ve Temiz Hava Araştırmaları Merkezi, bölgenin en yüksek kömür tüketimi ve üretiminden sorumlu 9 Avrupa ülkesinde; Almanya, Bulgaristan, Çekya, Hollanda, İspanya, İtalya, Polonya, Romanya ve Türkiye’de fosil yakıt kapasitesindeki arz fazlası miktarını hesapladı. Kapasite fazlası rapor serisinin ilki olan bu yeni raporda, hesaplanan 48,8 GW, 2019 yılında AB’nin toplam kurulu fosil yakıt kapasitesinin %17’sine ve Almanya’nın faaliyette olan toplam kömür filosundan daha fazlasına denk geliyor.

Santrallerin derhal emekli edilmeleri, ihtiyaç duyulmayan ve yeterince kullanılmayan tesislerde sabit işletme ve bakım maliyetlerini karşılamak zorunda kalmamanın bir sonucu olarak, her yıl 1,9 milyar euro tasarruf anlamına geliyor. Rapor ayrıca, fazla fosil yakıt kapasitesinin %77’sinin kömürden geldiğini tespit ediyor.

Rapor, Türkiye ile ilgili olarak, kömürlü termik santrallerin sabit işletme ve bakım giderlerinin AB ortalamasının üstünde olduğuna dikkat çekiyor; bunun nedeni olarak da ortalama 46.190 euro/MW’lık yüksek bakım maliyetlerine sahip eski ve büyük bir linyit santralleri filosuna sahip olması gösteriliyor.

Çalışmada, Türkiye’deki fosil yakıt kapasitesindeki arz fazlasının yıllık yaklaşık 162 milyon euro tutarında maliyete sebep olduğu ortaya konuluyor. Raporun yazarları, Türkiye’deki mevcut kömürlü termik santrallerin yaklaşık %18’inin elektrik üretiminde pik talebi karşılamak için gerekli olmadığını ve bu santrallerin emekliye ayrılması halinde yıllık yaklaşık 155 milyon euro tasarruf sağlanabileceğini belirtiyor.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/turkiyenin-kapasite-fazlasi-komur-santrallarinin-maliyeti-yilda-162-milyon-euroyu-buluyor/

 

22.09.2021 - Zonguldak için kömürsüz bir hayat mümkün!

Zonguldak’ta adil dönüşüm kampanyası başlatan Greenpeace Akdeniz, kömüre mahkûm edilen şehir için başka bir hayatın mümkün olduğunu ifade ediyor. Projeyle Zonguldak’ın iklim ve çevre dostu ekonomik potansiyelinin ve istihdamının geliştirilmesi, doğal ve tarihi güzelliklerinin tekrar ortaya çıkarılması, bölge turizminin canlandırılması, şehrin doğa, kültür ve sanatseverler için buluşma noktası haline getirilmesi hedefleniyor.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/zonguldak-icin-komursuz-bir-hayat-mumkun/

 

23.09.2021 - İklim dostu politikalara geçilmeli; kömür bırakılmalı

Sivil toplum kuruluşlarına göre Türkiye’nin Paris Anlaşması’nın onaylanacağını belirtmesi, Türkiye’nin iklim politikaları doğrultusunda fosil yakıtlardan çıkabileceği umudunu veriyor. AB üyesi toplam 18 ülke bugün itibarıyla kömürden tamamen çıktı ya da 2021 yılına kadar tamamen çıkma taahhüdünü duyurdu. Türkiye de kömürden çıkışı planlayarak, bu konuda lider ülkeler arasına girebilir.

TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, “Türkiye’nin Paris İklim Anlaşması’nı onaylanması çok önemli bir gelişme olarak değerlendiriyoruz. TEMA Vakfı olarak uzun zamandır anlaşmanın onaylanmasını ve taahhütlerin yerine getirilmesini talep ediyor ve gelişmeleri yakından izliyorduk. Elbette ki anlaşmanın imzalanması tek başına yeterli olmasa dahi gerçekçi hedeflerle sorumluluk alınması iklim değişikliğini durdurmak için çok önemli ve acildir. Türkiye’nin başta enerji olmak üzere madencilik ve ilgili tüm konularda iklim dostu politikalara hızla geçmesini bekliyoruz. İlk atılacak adımlardan biri iklim değişikliğinin en önemli nedenlerinden biri olan kömür madenciliği ve kömürlü termik santral yatırımlarından vazgeçilmesi olmalıdır’’ diyor.

Kaynak: https://ekoiq.com/2021/09/23/iklim-dostu-politikalara-gecilmeli-komur-birakilmali/

 

14.09.2021 - Yeni Çalışma: Paris Anlaşması’yla beraber çoğu kömürlü termik santral projesinin üstü çizildi

Yeni kömür projelerinin çöküşüne dair yeni bir rapor yayımlayan E3G’ye göre, Paris Anlaşması’nın 2015’te müzakere edilmesinden bu yana, planlanan kömürlü termik santral kapasitesinde görülen %76’lık azalma, yeni kömürlü santral inşaatlarının sonunun geldiğini gösteriyor. Bu durumda, 42 ülke, inşaat öncesi planlama aşamasında herhangi bir projesi kalmadığı için “yeni kömür yok” taahhüdünü vermeye hazır hale geliyor ve 2015’ten bu yana bu taahhüdü veren 41 ülkeye katılıyor. Bu ülkeler, BM Genel Sekreteri Guterres’in “2021’e kadar yeni kömür yok” çağrısına birlikte yanıt verebilirler.

Rapor, sadece altı ülkenin harekete geçmesiyle dünya genelinde planlanan proje stokunun %82’sinin ortadan kaldırılabileceğini tespit ediyor. Küresel ölçekte, yapımı planlanan kömürlü santrallerin %55’i sadece Çin’de, onu Hindistan, Vietnam, Endonezya, Türkiye ve Bangladeş izliyor. Geri kalan projeler 31 ülke arasında daha düşük yoğunlukla paylaşılırken, 16 ülke kömürsüz bir geleceğe erişmekten sadece bir proje uzakta. Bu ülkeler, yeni kömür yakıtlı enerji üretimi arayışlarını sona erdirmek için küresel eğilimi ve bölgedeki emsallerini takip edebilir.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/yeni-calisma-paris-anlasmasiyla-beraber-cogu-komurlu-termik-santral-projesinin-ustu-cizildi/

 

13.09.2021 - Avustralya BM çağrısına rağmen kömür planları yapıyor

Avustralya’nın Kaynaklar Bakanı Keith Pitt, BM elçisinin fosil yakıtı aşamalı olarak bırakmaları çağrısında bulunmasının ardından, artan küresel talep göz önünde bulundurulduğunda kömürün Avustralya’nın ekonomisine 2030’dan sonra da önemli bir katkı sağlayacağını söyledi.

BM İklim Değişikliği Özel Danışmanı Selwin Hart, Avustralya’nın başkenti Canberra’da yaptığı konuşmada, “Kömürden çıkmak için daha büyük çabalar gösterilmezse iklim değişikliği, Avustralya’nın ekonomisine önemle ölçüde zarar verecek” dedi. Avustralya’nın kömür enerjisine aşırı bağımlılığı, ülkeyi dünyanın kişi başına en çok karbon salan ülkelerinden biri haline getiriyor. Ancak muhafazakâr hükümet, emisyonlara karşı sert değişimlerin istihdam kayıplarına mâl olacağını söyleyerek kararlı bir şekilde fosil yakıt endüstrilerine arka çıktı.

Kaynaklar Bakanı Keith Pitt, yaptığı açıklamada, Avustralya’nın son ihracat rakamlarının kömürün yaklaşan bitişinin abartıldığını ve geleceğinin 2030’un çok ötesinde güvence altında olduğunu gösterdiğini söyledi.

Kaynak: https://ekoiq.com/2021/09/13/avustralya-bm-cagrisina-ragmen-komur-planlari-yapiyor/

 

10.09.2021 - Yeni Rapor: 1.5 Derece hedefi için fosil yakıtların yer altında kalması gerekli

University College London araştırmacıları tarafından yapılan “1,5°C'lik bir dünyada çıkarılamayan fosil yakıtlar” isimli çalışmaya göre, küresel ısınmayı 1,5 derecenin altında tutmak için 2050 yılına kadar fosil yakıtların büyük bir bölümünün yerin altında kalması gerekiyor. Nature dergisinde yayınlanan bulgular, bu yüzyılda ısınmayı 1,5 derece ile sınırlama olasılığını %50 olarak ele alıyor. 1,5 derece hedefine ulaşma olasılığının artması, üretimde daha da hızlı bir düşüş ve daha fazla fosil yakıtın yer altında kalmasını gerektiriyor. Çıkarılmaması gereken rezervler, 2018 yılı rezervleri baz alınarak yüzde olarak veriliyor: 2050 yılına kadar bu oranın petrol için %58, doğalgaz için %59 ve kömür için %89 olması gerekiyor.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/yeni-rapor-1-5-derece-hedefi-icin-fosil-yakitlarin-yer-altinda-kalmasi-gerekli/

 

01.09.2021 - Almanya’nın en yeni kömür santralinin izni geçersiz kılındı

Almanya’da ülkenin en batısında yer alan en genç kömür yakıtlı elektrik santrali Datteln 4’e karşı açılan davanın ardından santralin geçersiz bir kalkınma planına göre inşa edildiğine karar verdi.

Mahkeme, Waltrop kasabası, yerel sakinler ve bir iklim STK’sının yerleşim alanlarına ve bir çocuk hastanesine yakınlığı nedeniyle santrale olan itirazını onayladı. Mahkemeye göre, 2020’de devreye giren Datteln 4’ün yer seçimi, “ilgili yasal gereklilikleri” karşılamayan geçersiz bir imar planına tabiydi. Kuzey Ren-Vestfalya bölgesindeki yerel yetkililer yeni planlar hazırladılar ve şu anda mahkemede tartışılan bir izin belgesi yayımladılar. Ancak santralin işletmecisinin henüz kömür santralini kapatmaya niyeti yok. İşletmecinin yaptığı açıklamada, henüz yasal olarak bağlayıcı olmayan kararı not aldıklarını ancak mahkemenin görüşünü paylaşmadıkları ifade edildi. Açıklamada “Bu nedenle temyiz olasılığını inceliyoruz. Ancak açık olan şu ki, mahkeme bugün Datteln 4’ün hizmetten çıkarılmasına ilişkin karar vermedi, sadece planlama yasasının resmi yönlerine ilişkin karar verdi. Şirketimiz, santral için verilen iznin hâlâ yasal olduğu görüşünde. Datteln 4, güvenilir bir şekilde çalışmaya ve müşterilerimize yüksek verimli bir şekilde elektrik ve ısı sağlamaya devam edecek” ifadesi yer aldı.

Diğer yandan tesisin işletme izniyle ilgili başka bir dava devam ediyor. Datteln bunu da kaybederse üretimi durdurması gerekecek. Çevre STK’sı Client Earth, Datteln 4’ün ağır metaller ve cıva, kurşun ve arsenik gibi zehirli maddeler yaydığı için hava ve su kirliliğine neden olduğunu açıkladı. Client Earth avukatı Francesca Mascha Klein, “Bu tesis her zaman bir felaket oldu. Bir çocuk hastanesinin yakınında ve yüzlerce evin kapısının eşiğinde olması nedeniyle engellemeliydi” dedi.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/almanyanin-en-yeni-komur-santralinin-izni-gecersiz-kilindi/

Gündemden Haberler / Ağustos

Gündemden Haberler / Ağustos

5 Ağustos 2021 - Türkiye’de 2020 sonundan bu yana yapılması planlanan 6 termik santral iptal edildi

Europe Beyond Coal’a ait Avrupa’daki mevcut kömür santrallerin takibi yapan veri tabanı Coal Exit Tracker’daki son güncellemeye göre, Türkiye'de yapılması planlanan 6 termik santralin 2020 yılının sonlarından bu yana iptal edildiği ifade edilmiş.  Söz konusu, Etyemez (135 MW), Çırpılar (200 MW), DETES 1 (160 MW), Vize (660 MW), Orta Anadolu (135 MW) ve Kınık (700 MW) santrallerinin toplam kapasitesi 1990 MW idi. Dinar Uluköy santralinin planlanan kapasitesi 3500 MW'tan 500 MW'a, Konya Karapınar santralinin ise 5000 MW'dan 1000 MW'a düşürüldü.

Kaynak: https://endcoal.org/2021/08/coalwire-380-august-5-2021/

9 Ağustos 2021 - Yeniköy-Kemerköy Santralleri Akbelen Ormanı’nı kestirerek suç işledi”

Karadam ve Karacahisar Mahalleleri Doğayı Doğal  Hayatı Koruma Güzelleştirme ve Dayanışma Derneği (KARDOK) gönüllü avukatı İsmail Hakkı Atal, Akbelen Ormanı’nda gerçekleşen kesime tepki gösterdi. Atal; “Son 20 yılda yanan ormanın toplamı kadar ormanımız yanmışken, Yeniköy-Kemerköy termik santrallerinin, yangını ganimet bilerek 100 ağacımızı kesip Akbelen Ormanı’nı yok etmek istemesi, Anayasanın değişmez hükmü ‘Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmaya teşebbüs’ suçudur” açıklamasında bulundu. 

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/yenikoy-kemerkoy-santrallari-akbelen-ormanini-kestirerek-suc-isledi/

12 Ağustos 2021 - Akbelen için Olumlu Gelişme: Mahkemelerden yürütmeye durdurma kararı

Akbelen Ormanı’nın açık kömür madeni için kesilmesine karşı Temmuz ayından beri nöbet tutan İkizköylüler ve yaşam savunucuları için sevindirici haber geldi. Muğla 3. İdare Mahkemesi’nde süren Entegre Tesis ÇED Muafiyeti iptal davası ve Muğla 1. İdare Mahkemesi’ndeki orman kesimi iptal davasında karar çıktı. Her iki davada da mahkemeler “yürütmenin durdurulması” yönünde karar aldı.

Kaynak:https://www.iklimhaber.org/akbelen-icin-olumlu-gelisme-mahkemelerden-yurutmeye-durdurma-karari/

26 Temmuz 2021 - G20 Çevre Bakanları iklim krizi ile ilgili konularda anlaşmazlık yaşıyor

İtalya’da bir araya gelen G20 ülkeleri çevre bakanlarının, kabul edilen sonuç bildirgesi üzerinde anlaşmazlık yaşadığı ortaya çıktı. G20’ye ev sahipliği yapan İtalya’nın Çevre Bakanı Roberto Cingolani ilk günkü görüşmelerin ardından düzenlediği basın toplantısında, 25 maddelik bir sonuç bildirisini kabul ettiklerini açıkladı. Cingolani’nin aktardıklarına göre özellikle Çin, Rusya ve Hindistan ile yapılan müzakereler zorlu geçti. Açıklamaya göre G20 ülkeleri karbonsuzlaşmanın hızlandırılması amacıyla kömür kullanımına son verme, yeni kömür santralleri için uluslararası kamu finansmanı durdurma ve fosil yakıt teşviklerinin son verilme tarihini belirleme konularında uzlaşma sağlayamadı.

Kaynak:https://www.iklimhaber.org/g20-cevre-bakanlari-iklim-krizi-ile-ilgili-konularda-anlasmazlik-yasiyor/

26 Temmuz 2021 - Atina’da sıcak hava dalgalarına karşı yeni bir birim oluşturuldu

İklim krizinin derinleşmesine paralel olarak sıcak hava dalgalarının sıklığı ve şiddeti dünyanın dört bir yanında artıyor. Yunanistan’ın başkenti Atina, kentlileri yükselen sıcaklardan korumak ve kenti gün geçtikçe daha sert vuran sıcak dalgalarıyla mücadele etmek için belediye içinde yeni bir sorumluluk alanı oluşturdu ve bir müdürlük kurdu. Atina Belediyesi’nde sıcak dalgalarıyla mücadele edecek bir müdürlük oluşturulması Avrupa’da bir ilk niteliğini taşıyor. Dünyada ise bu tip bir pozisyon sadece ABD’de Florida eyaletinde Miami-Dade County’de mevcut. İklim krizine yönelik adaptasyon önlemi olarak, önümüzdeki süreçte birçok ülkenin benzer adımlar atacağı düşünülmekte.

Kaynak:https://www.iklimhaber.org/atinada-sicak-hava-dalgalarina-karsi-yeni-bir-birim-olusturuldu/

27 Temmuz 2021 - İklim krizi ani sel riskini artırıyor

Bilim insanları dünyanın farklı yerlerinde görülen ani sellerin, iklim krizi kötüleştikçe daha yaygın hale geleceği konusunda uyarıda bulundular.

Reading Üniversitesi’nden Hidrolog Dr. Jess Neumann; “Yoğun yaz yağışlarından kaynaklanan seller daha sık yaşanıyor. Hiçbir şehir, kasaba veya köy sel baskınına karşı hazırlıklı değil ve gelecekte etkilerin daha da kötüleşmesini önlemek için şu anda sert önlemler alınması gerekiyor” dedi.

Etkilere uyum sağlamak, yalnızca drenaj ve su tedarik sistemlerini ve ulaşımı değil, aynı zamanda enerji tedariki ve iletişim ağlarını da kapsayan altyapıların kapsamlı bir şekilde elden geçirilmesini gerektiriyor.

Daha yenilikçi yaklaşımlar gözenekli kaldırımları içerirken, binaların yeniden tasarlanması ve halka açık alanların daha iyi drenaj kanalları ve fırtına drenajları içerecek şekilde yenilenmesi gerekiyor. Uzmanlar, yeşil alan ve bitki örtüsü eksikliğinin ve birçok alanın sel riskini gözetmeden asfaltlanmasının, birçok şehirde sorunu daha da ağırlaştırdığını belirtiyorlar.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/iklim-krizi-ani-sel-riskini-artiriyor/

9 Ağustos 2021 - IPCC, İklim Değişikliği 2021: Fiziksel Bilim Temeli başlıklı raporunu yayınladı

Birleşmiş Milletler'e (BM) bağlı Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) altındaki Çalışma Grubu,  “İklim Değişikliği 2021: Fiziksel Bilim Temeli” başlıklı raporunu açıkladı.

66 ülkeden 234 bilim insanının katıldığı çalışmada, son aylarda aralarında Türkiye'nin de bulunduğu birçok ülkede yaşanan orman yangınlarının ve sellerin gelecekte artacağı öngörülüyor.

Raporda öne çıkan konular şu şekilde sıralanıyor:

·        İklim değişikliğine sebebiyet veren sera gazı salımları insan faaliyetlerinden kaynaklanmaktadır.

·        Türkiye’nin içinde bulunduğu Akdeniz Havzası, Avrupa’da iklim değişikliğinden en çok etkilenecek bölgelerden biridir.

·        Aşırı hava olayları ve afetler iklim değişikliği sebebiyle artmaktadır. Bilim insanları aşırı sıcaklar, su kıtlığı, kuraklık, yangına müsait hava koşulları, sel ve erozyonun bu bölgede önümüzdeki dönemde katlanarak artacağını öngörmektedir.

·        1,5°C'lik bir ısınmada, yazların daha uzun, kışların daha kısa olacağı; 2°C'lik ısınmada ise aşırı sıcaklıkların tarımsal üretim faaliyetleri ve halk sağlığı açısından birçok riske neden olacağı öngörülmektedir.

·        Sera gazı salımları acil olarak büyük ölçekte azaltılmalıdır. Aksi takdirde ısınmayı 1,5°C hatta 2°C tutmak pek mümkün görünmemektedir.

Raporun işaret ettiği çözümlerden biri "yutak alanlar" olarak nitelenen meralar, orman ve su varlıkları korunmalı, iklim istikrarının sağlanabilmesi için, mevcut politikaların iklim değişikliği mücadele planlarıyla uyumlu olmalı, sera gazı salımlarında güçlü, hızlı ve sürekli azalmalar için harekete geçilmeli.

Kaynak: https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_Full_Report.pdf

https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/

https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2021/08/IPCC_WGI-AR6-Press-Release_en.pdf

16 Ağustos 2021 - Temmuz ayında 142 yılın sıcaklık rekoru kırıldı

Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi’nin (NOAA) yayımladığı küresel verilere göre, kuzey yarımkürede temmuz sıcaklıkları, ay ortalamasının 1,54 derece üzerine çıkarak 142 yılın rekorunu kırdı. Temmuz’da Asya kayıtlara geçen en sıcak ayını yaşarken, Avrupa’da temmuz sıcaklığı 2018 yılının gerisinde kalarak ikinci oldu.

NOAA yöneticisi Rick Spinrad, temmuzun genellikle yılın en sıcak ayı olduğunu belirterek, “Ancak bu rekor, iklim değişikliğinin dünyayı soktuğu rahatsız edici ve yıkıcı yolun göstergelerinden biri oldu” değerlendirmesinde bulundu.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/temmuz-ayinda-142-yilin-sicaklik-rekoru-kirildi/

19 Ağustos 2021 - Meteoroloji Genel Müdürlüğü: Türkiye’nin büyük bölümü temmuzu ‘olağanüstü kurak’ geçirdi

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından temmuz ayı ve son bir yıllık döneme ait kuraklık durumunu gösteren haritalar yayımlandı.

Meteorolojik kuraklık haritaları, Standart Yağış İndeksi (SPI- Standardized Precipitation Index) ve Normalin Yüzdesi Metodu (PNI – Percent of Normal Index) olmak üzere iki farklı metotla hazırlanıyor.

Normalin Yüzdesi Metodu 2021 Temmuz ayı Meteorolojik Kuraklık Durumu’na göre, temmuz ayına ait bir aylık haritada, Türkiye’nin yarısından fazlasının şiddetli kurak olduğu gözlendi.

Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu‘da, Adana‘nın bir kısmı hariç tamamı şiddetli kurak; Malatya, Tunceli, Bingöl, Muş, Bitlis bölgeleri de yine şiddetli kurak olarak gösterildi.

Kaynak:https://yesilgazete.org/meteoroloji-genel-mudurlugu-turkiyenin-buyuk-bolumu-temmuzu-olaganustu-kurak-gecirdi/?doing_wp_cron=1629800594.7320919036865234375000

20 Ağustos 2021 - Cilo Dağı: Türkiye'nin en büyük buzulları eriyor

Hakkari'deki Cilo Dağı'nda bulunan, yaklaşık 20 bin yıllık Cilo buzulları eriyor. Uzmanlar, her sene bu buzulların karla beslendiğini ve yaz aylarında belli oranda eridiğini, ancak şu andaki erimenin, uzun vadeli ve kapsamlı bir erime olduğunu söylüyor.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Peyzaj Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Onur Şatır, Cilo Buzullarının yıllar içinde erimesinin en büyük nedeninin küresel iklim değişikliği olduğunu belirtiyor.

Kaynak: https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-58286776

22 Ağustos 2021 - Paris İklim Anlaşması: Türkiye'nin kaybettikleri, kaçırdıklarından fazla

Türkiye'nin iklim değişikliğinin tetiklediği orman yangınları ve sel felaketleriyle mücadele ettiği günlerde Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli, 6. Değerlendirme Raporu'nu yayınlandı. Rapor, Paris Anlaşması'ndaki 1,5 derecelik sıcaklık artışı hedefini gerçekleştirebilmek için çok hızlı bir ekonomik ve toplumsal dönüşüme ihtiyaç olduğuna vurgu yapıyor. Oysa iklim değişikliğinin etkilerini en ağır şekilde yaşayacak bölgelerden birinde bulunan Türkiye, iklim değişikliğine yönelik somut bir politikaya sahip değil, üstelik Paris İklim Anlaşması'nı onaylamayan tek OECD ülkesi.

Doç. Dr. Barış Karapınar'a göre, Türkiye’nin Paris Anlaşması'nı parlamentosundan geçirmemesinin iki sebebi var. İlki anlaşmadaki statüsünden memnun olmaması, ikincisi ise ülke içinde fosil yakıtlara bağlı lobiler ve çıkar grupları.

"Türkiye'nin taraf olmadığı için kaçırdığı finans olanakları, OECD ülkesi olduğu için kaçırdığını düşündüğü kaynaklardan katbekat fazla" diyen Doç. Dr. Barış Karapınar, Türkiye'nin savunduğu özel statüsünde ısrarcı olduğu için diğer ülkelerle koalisyona giremediğini, müzakereleri yönlendirme potansiyelini kaybettiğini ve dünya genelinde hızla büyüyen sürdürülebilir finans kaynaklarından mahrum kaldığını aktarıyor.

"Paris Anlaşması'nı onaylamak demek, iklim değişikliği ile mücadelede ciddi adımlar atacağız demek. Bu siyasi tavrı sergilemediğiniz zaman, dış yatırımcılar için özellikle sürdürülebilir finans konusunda çekici bir ülke olmanız ya da ülke içindeki aktörleri yönlendirmeniz mümkün değil" diyen Karapınar, savunduğu pozisyonun hem içeride hem de dışarıda Türkiye’nin elini kolunu bağladığını aktarıyor.

Kaynak:https://www.dw.com/tr/iklim-anla%C5%9Fmas%C4%B1-t%C3%BCrkiyenin-kaybettikleri-ka%C3%A7%C4%B1rd%C4%B1klar%C4%B1ndan-fazla/a-58934370

23 Ağustos 2021 - Grönland zirvesine tarihte ilk kez yağmur yağdı

Sıcaklıkların normalde donma noktasının oldukça altında olduğu Grönland zirvesinde, iklim krizine bağlı artan sıcaklıklar nedeniyle tarihte ilk kez yağmur yağdı.

Kaynak: https://yesilgazete.org/gronland-zirvesine-tarihte-ilk-kez-yagmur-yagdi/

 

24 Ağustos 2021 - Gelişmiş ülkeler bile güvende değil: İklim krizi Batı Avrupa’da sel ihtimalini dokuz kat artırdı

World Weather Attribution (WWA) tarafından yayınlanan araştırmaya göre temmuz ayında Almanya ve Belçika’da ölümcül sel felaketine neden olan yağış, iklim krizi nedeniyle 9 kat daha muhtemel hale geldi. Araştırmada iklim değişikliğinin Batı Avrupa’da selin %20’ye kadar daha yoğun yaşanmasına neden olduğu belirtiliyor.

Çalışma, Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli‘nin yakın zamanlı raporunun, insan faaliyetlerinden kaynaklanan sera gazı salımlarının havanın aşırı kötüleşmesinin ana nedeni olduğuna dair “kesin” kanıtlar olduğuna dair bulgularını güçlendiriyor.

Kaynak: https://yesilgazete.org/gelismis-ulkeler-de-guvende-degil-iklim-krizi-bati-avrupada-sel-ihtimalini-dokuz-kat-artirdi/

Gündemden Haberler / Temmuz

Gündemden Haberler / Temmuz

1 Temmuz 2021 - İspanya ve Kuzey Makedonya 2030’a kadar kömürden çıkacak

İspanya ve Kuzey Makedonya 2030’a kadar kömürden çıkacağını duyurdu. İspanya ve Kuzey Makedonya’nın Kömür Sonrası Enerji İttifakı’na (PPCA) katılmasıyla Avrupa’da kömürden çıkan ya da çıkma taahhüdü veren ülke sayısı 16’ya yükseldi. Kuzey Makedonya iki kömürlü termik santralini 2027’ye kadar kapatacak. İspanya ise 2019’dan bu yana tüm kömür madenlerini ve kurulu kömür kapasitesinin yarısından fazlasını kapatmasına rağmen kömürden çıkış için 2030 yılını belirledi. İspanya’da kapanmayı bekleyen yedi santral var.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/ispanya-ve-kuzey-makedonya-2030a-kadar-komurden-cikacak/

1 Temmuz - İklim kampanyacıları, Çin'in en büyük bankasının Zimbabve kömür santralini terk etmesi için görüşmeler yapıyor

Çin'in en büyük bankası olan ICBC’nin (The Industrial and Commercial Bank of China) yetkilileri, iklim kampanyacılarıyla görüşmeleri ardından Zimbabve'deki bir kömür santralinden çıkmayı düşündüklerini belirtti.

Çoğunluğu ICBC’nin kömür projelerini finanse ettiği ülkelerdeki çevrecilerden oluşan Go Clean ICBC koalisyonu, banka yatırımlarını güneş ve rüzgâr enerjisi gibi temiz enerjiye çevirmeye teşvik etmek amacıyla Ocak ayında kuruldu. Zimbabve’de savunuculuk faaliyetleri yürüten CNRG Zim kurumu tarafından paylaşılan bir bilgi notuna göre, koalisyon 16 Haziran'da banka yetkilileriyle bir görüşme talep etti. Görüşmenin ardından konuşulanları e-posta yoluyla diğer kampanyacılara özetleyen 350.org, ICBC'nin Sengwa fabrikasının "çevre sorunları nedeniyle kötü bir plan" olduğunu söylediğini bildirdi. 350.org'dan Nathalia Clark, ​​ICBC'den henüz resmi bir karar olmadığını ve müzakerelerin devam ettiğini açıkladı.

Kaynak: https://www.climatechangenews.com/2021/07/01/chinas-biggest-bank-ditching-zimbabwe-coal-plant-campaigners-say/

2 Temmuz 2021 - Afrika’nın en büyük sera gazı yayıcısı kömür santrallerini kapatıyor

Afrika’nın en büyük sera gazı yayıcısı olarak gösterilen Afrika devlet elektrik kuruluşu Eskom, 2050 yılına kadar kömürle çalışan santrallerinin büyük çoğunluğunu kapatacağını duyurdu. Üst düzey bir Eskom yetkilisi Reuters’e verdiği demeçte, Dünya Bankası ve Afrika Kalkınma Bankası gibi kalkınma finansmanı kurumlarıyla görüşmelerin şimdiden başladığını söyledi. Santrallerin kapatılması için 10 milyar dolar fon talep eden şirket, kömür santrallerinin yerine yenilenebilir enerji kaynaklarını koymayı planlıyor. Şirket, şu anda ülke elektriğinin yüzde 90’ından fazlasını kömür santrallerinden sağlıyor ve yılda yaklaşık 213 milyon ton CO₂ eşdeğeri sera gazı salıyor.

Kaynak: https://temizenerji.org/2021/07/02/afrikanin-en-buyuk-emisyon-yayicisi-komur-santrallerini-kapatiyor/

7 Temmuz 2021 - Özelleştirilen 13 kömürlü termik santral hala çevre mevzuatına uyumsuz

İklim Değişikliği Politika ve Araştırma Derneği, hazırladıkları Özelleştirilmiş Termik Santraller ve Çevre Mevzuatına Uyum Süreçleri Raporu’nu ve santrallerin çevre yatırımı olmadan çalışmaması için toplanan 107 bin 139 imzayı parti yöneticileri, grup başkan vekilleri ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yetkililerine teslim etti.

Raporda öne çıkan bulgular ise şöyle:

  • Özelleştirilen 13 kömürlü termik santral 1 Ocak 2020 ve öncesinde olduğu gibi çevreyi kirletmeye devam etmektedir ve hala çevre mevzuatına uyumsuzdur.
  • Tesislerin tamamı toksik atıklarını vahşi depolama yöntemi ile depolamaya devam etmektedir.
  • 2020’nin başından beri 1 yıl içerisinde çevre izni alamadığı için Geçici Faaliyet Belgesi iptal edilen tesisler tekrar Geçici Faaliyet Belgesi’ne başvurarak 1 yıl daha faaliyet sürelerini uzatmışlardır.

Kaynak: https://yesilgazete.org/rapor-ozellestirilen-13-komurlu-termik-santrali-hala-cevre-mevzuatina-uyumsuz   

Özelleştirilmiş Termik Santraller ve Çevre Mevzuatına Uyum Süreçleri Raporu’na ulaşmak için: https://temizenerji.org/2021/07/02/afrikanin-en-buyuk-emisyon-yayicisi-komur-santrallerini-kapatiyor/

 

12 Temmuz 2021 - Zonguldak’ta adil dönüşüm kampanyası başlatan Greenpeace, kömüre mahkum edilen şehir için başka bir hayatın mümkün olduğunu söylüyor

Kömürlü termik santraller kaynaklı hava kirliliği nedeniyle çok ciddi sağlık sorunları yaşanan Zonguldak, COVID-19’un Türkiye’yi de tehdit etmeye başladığı ilk günlerde, 30 büyükşehirle birlikte karantinaya alınmıştı. Ciddi akciğer ve solunum yolu hastalıklarıyla mücadele eden şehirlerin başında gelen Zonguldak’ta kömüre bağlı ekonomi; halk sağlığı, çevre, toplumsal refah ve iktisadi istikrar açısından alarm veriyor. Zonguldak için başka bir hayatı mümkün kılmayı amaçlayan Greenpeace, şehri tekrar canlandırmak için Adil Dönüşüm kampanyası başlattı. Bu projeyle Zonguldak’ın iklim ve çevre dostu ekonomik potansiyelinin ve istihdamının geliştirilmesi, doğal ve tarihi güzelliklerinin tekrar ortaya çıkarılması, bölge turizminin canlandırılması, şehrin doğa, kültür ve sanatseverler için buluşma noktası haline getirilmesi hedefleniyor.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/greenpeace-zonguldak-icin-baska-bir-hayat-mumkun/

12 Temmuz 2021 - Deniz Kaplumbağaları adına toplanan 80 bin imza Çin Bankası’na teslim edildi

Adana’nın Yumurtalık İlçesi’ndeki kaplumbağa yuvalama kumsalına inşa edilmekte olan Hunutlu Termik Santrali’ne karşı toplanan imzalar, deniz kaplumbağaları adına santrali finanse eden Çin Bankası ICBC’ye teslim edildi. Doğu Akdeniz Çevre Platformu’nun (DAÇE) yürüttüğü, 350.org, CAN Europe, Doğa Derneği, Ekosfer Derneği, HEAL (Sağlık ve Çevre Birliği) ve WWF-Türkiye tarafından desteklenen kampanya kapsamında şimdiye kadar 80 bin imza toplandı.

Kaynak: https://adanayatemizhava.org/deniz-kaplumbagalari-adina-cin-bankasina-80-bin-imza/

15 Temmuz 2021 - AB’den iklim krizine karşı geniş kapsamlı önlemler paketi

Avrupa Birliği (AB) 2050’de karbon sıfır hale gelme hedefine yönelik bir dizi iklim değişikliği yasası çıkarılacağını ilan etti. AB Komisyonu tarafından kararlaştırılan önlemler kapsamında önümüzdeki dokuz yıl içinde, karbon salımının %31 azaltılması hedefleniyor.

AB’nin iklim değişikliğine karşı sunduğu en kapsamlı önlemler olarak nitelenen paket, karbon salımının 2030’a kadar 1990 seviyesinden %55 aşağı çekilmesi hedefine istinaden ‘Fit for 55’ (55 için uygun) adıyla anılıyor.

Kaynak: https://yesilgazete.org/abden-iklim-krizine-karsi-genis-kapsamli-onlemler-paketi/

16 Temmuz 2021 - Kömür santralleri ile ilgili hiçbir bir eylem planı bulunmayan Yeşil Mutabakat Eylem Planı yayınlandı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Yeşil Mutabakat Eylem Planı’na ilişkin genelge yayımlayarak, eylem planının uygulanmasını takip etmek ve gerekli koordinasyonu sağlamak üzere “Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu” oluşturulduğunu duyurdu.

Kaynak: https://ticaret.gov.tr/haberler/yesil-mutabakat-eylem-plani-yayimlandi

Yeşil Mutabakat Eylem Planı: https://ticaret.gov.tr/data/60f1200013b876eb28421b23/MUTABAKAT%20YE%C5%9E%C4%B0L.pdf

 

21 Temmuz 2021 - IEA: Emisyonlar 2023’te tüm zamanların en üst seviyesine çıkacak

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), pandemi kurtarma finansmanının %2’sinin temiz enerjiye harcanması nedeniyle, sera gazı salımlarının 2023 yılına kadar tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşacağını duyurdu.

Ülkeler, COVID-19 salgını boyunca, çoğunlukla işçiler ve işletmeler için acil durum yardımı şeklinde 14 trilyon eurodan fazla mali destek tahsis etti. Euronews’in haberine göre IEA’nın Sürdürülebilir Kurtarma İzleyicisi, bunun sadece 380 milyar dolarının temiz enerji projeleri için sağlandığını tespit etti. Tüm harcama planlarının hayata geçirilmesi halinde, küresel sera gazı salımlarının 2023’te rekor seviyelere ulaşacağı ve sonraki yıllarda artmaya devam edeceği kaydedildi. Genel karbon kirliliğinin, Paris Anlaşması’nın 1,5 santigrat derece sıcaklık hedefine uygun olduğu bir senaryodan 3,5 milyar ton daha yüksek olacağı ifade edildi. IEA İcra Direktörü Fatih Birol ise hükümetlerin temiz enerji için sözler vermesine rağmen maddi destek konusunda gerekli adımın atılmadığını belirtti.

Kaynak: https://ticaret.gov.tr/data/60f1200013b876eb28421b23/MUTABAKAT%20YE%C5%9E%C4%B0L.pdf

Gündemden Haberler / Haziran

Gündemden Haberler / Haziran

 

4 Haziran 2021 – Romanya Kömürden Aşamalı Olarak Çıkacak

Kömürden çıkış yolunda büyük adımlar atan Romanya, ülkenin resmi iyileşme planına göre, 2022 yılının ortasına kadar kömür madenlerinin kapatılmasına yönelik yasayı çıkaracak ve en geç 2032 yılı itibarıyla kömürden tamamen çıkacak. Bu süreçte adil bir dönüşüm sağlamak adına ise ekonomisi kömüre dayalı topluluklarını ve işçileri desteklemek için sosyo-ekonomik önlemler alacak. Kömürden çıkış kapsamında, Romanya, karada ve denizde rüzgar elektrik santralleri kurarak rüzgârdan elektrik üretimine yapılan yatırımlarını artıracak.

Şimdiye kadar Avrupa Birliği’ne üye 14 ülke kömür kullanmayı tamamen bıraktı veya 2030 yılından önce bunu yapmayı taahhüt etti.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/romanya-2032ye-kadar-komurden-asamali-olarak-cikma-taahhudu-verdi/

 

5 Haziran 2021 – Yapı Kredi Kömürü Finanse Etmeyeceğini Taahhüt Etti

Türkiye’nin ilk özel bankası olan Yapı Kredi, İklim değişikliğiyle mücadele kapsamında düşük karbonlu ekonomiye geçiş doğrultusunda kömür madeni ve kömürlü termik santral projelerini finanse etmeyeceğini beyan etti. Özellikle Avrupa ülkeleri tarafınca benimsenen kömürden çıkış politikalarını desteklemek amacıyla birçok firma gibi Yapı Kredi de kömürü finanse etmeyerek sürdürülebilirlik çerçevesinde çalışmalara ağırlık verecek. Yapı Kredi CEO’su 2020 yılı sonu itibarıyla portföylerinin %43’ünü yenilenebilir enerji projelerinin oluşturduğunu belirtti.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/yapi-kredi-komuru-finanse-etmeyecek/  

 

10 Haziran 2021 – Türkiye Kömür ve Doğalgaz İthalatını Güneş Enerjisi Kapasitesiyle Sonlandırabilir

Solar3GW isimli bir düşünce kuruluşu tarafından hazırlanan “Türkiye Güneş Enerjisi Sektörü: 2020 Sonrası Büyüme İçin İş Modeli Önerileri” raporuna göre; Türkiye’nin güneş enerjisindeki kurulu gücü Mayıs 2021 itibarıyla 7 GW’ı aştı. Rapor, Türkiye’de güneş enerjisinde her yıl 3 GW’lık kapasite oluşturulmasıyla kömür ithalatının dokuz yılda sıfırlanabileceği ve bunu takiben 8,5 yılda da doğalgaz ithalatı bitebileceğini ortaya koyuyor.

Güneş enerjisinde her yıl 3 GW kapasite kurulması hedefinin baz alındığı raporda, güneş enerjisi sektörü öztüketim ve ticari temelli olmak üzere iki ana kırılımda ve beş iş modeliyle ele alındı. Bu iş modelleri öztüketim modeli, lisanslı-ihaleli-teşvikli model, Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA), Yenilenebilir Enerji Tedarik Anlaşması ve ihalesiz-teşviksiz-lisanslı modelleri şeklinde sıralandı.

Solar3GW Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Bahadır Turhan, rapora ilişkin; “Önerdiğimiz bu üç model, Türkiye’nin yerli ve temiz enerji kaynaklarının kullanımını artırmayı amaçlayan politikasıyla tam uyumlu. İklim değişikliğiyle mücadelede de güneş enerjisinin son derece etkin bir şekilde kullanılması öngörülüyor. Serbest piyasa dinamikleri çerçevesinde herhangi bir teşvike ihtiyaç duymadan işleyebilecek bu modeller sayesinde Türkiye elektrik piyasası çağın ihtiyaçları doğrultusunda gelişimini sürdürebilecek” ifadelerini kullandı.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/yeni-calisma-turkiye-komur-ve-dogalgaz-ithalatini-yilda-3-gw-gunes-enerjisi-kapasitesiyle-sifirlayabilir/ 


14 Haziran 2021 – G7 Ülkeleri Kömürden Elektrik Üretimine Devlet Desteğini Sonlandırmayı Vaat Etti

G7 ülkeleri 2021 sonuna kadar kömürden elektrik üretimine doğrudan verilen devlet desteğini sonlandırmayı vaat etti. Birleşik Krallık’ta bir araya gelen, Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Kanada, Fransa, Almanya, İtalya ve Japonya'dan oluşan yedi ülke, ilk kez küresel ısınmayı 1,5 santigrat derece ile sınırlandırmak amacıyla uzun ve kısa vadeli iklim hedefleri üzerine anlaşma sağladılar. Ülkeler zirvenin ardından yayımladıkları bildiride, kömüre yapılan uluslararası yatırımların derhaldurması gerektiğini vurguladılar. Ayrıca ülkeler bu bildiriyle birlikte daha temiz enerjiye geçiş kapsamında iklim finansmanı katkılarını artırma taahhütlerini de teyit ettiler.

Kaynak: https://www.enerjigunlugu.net/g7-ulkeleri-komure-destegi-sonlandiriyor-43230h.htm


24 Haziran 2021 –Yenilenebilir Enerji Maliyetinin Düşmesi Kömüre Darbe Vuruyor 

Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) tarafından yayımlanan bir rapora göre, yenilenebilir enerji kaynaklarının maliyeti yeni ve bazı mevcut kömürlü elektrik santralleri baltalıyor. Rapora göre, daha düşük maliyetli yenilenebilir enerji sayesinde kömürle çalışan mevcut kapasitenin 800 gigawatt’a kadarı, yılda 32 milyar dolara kadar tasarruf sağlayarak karbondioksit emisyonlarını 3 gigatona kadar azaltacak yeni yenilenebilir enerji kapasitesi ile değiştirilebilir. IRENA yıllık yenilenebilir enerji üretim maliyetleri raporunda, “Güneş fotovoltaik (PV) ve kara rüzgârı maliyetleri düştüğünden, yeni yenilenebilir kapasite fosil yakıtla çalışan kapasiteden yalnızca giderek daha ucuz olmakla kalmıyor, aynı zamanda mevcut kömürle çalışan elektrik santrallerinin tek başına işletme maliyetlerini giderek daha da azaltıyor” ifadesi de yer alıyor.

Kaynak: https://www.iklimhaber.org/yeni-calisma-yenilenebilir-enerjinin-dusen-maliyeti-komure-darbe-vuruyor/